De laatste maanden kan men er moeilijk naast kijken: de elektrificatie maakt opnieuw opmars in de automobielsector. We hoeven maar naar de salons van Detroit of Genève te kijken, om te zien dat nieuwe prototypes steeds meer elektrisch gestuurde componenten bevatten, en dat de elektrische aandrijving, die een tijdje uit het zicht verdwenen was, nu weer helemaal terug is.

Goed nieuws voor het milieu, dus. Elektrische auto’s hebben immers geen uitlaatemissies, en ook well-to- wheel doen ze het een pak beter dan de klassieke verbrandingsmotoren. Bovendien maken ze bijzonder weinig lawaai, en zijn ze zeer energiezuinig. Een elektrisch voertuig haalt rendementen van 1,76 MJ/km well-to-wheel (op basis van de Belgische elektriciteitsmix), tegenover zo’n 2,62MJ/km voor klassieke benzinemotoren (1). Dit cijfer verbetert sterk naarmate meer hernieuwbare energie gebruikt wordt.

Waarom deze technologie, die duidelijke voordelen biedt, nog niet op grote schaal werd gecommercialiseerd, is u ongetwijfeld bekend. Met de oude generatie batterijen hadden elektrische voertuigen een zeer beperkte actieradius (van de orde van enkele tientallen kilometers), en daarbovenop extreem lange herlaadtijden (meerdere uren). Dankzij ontwikkelingen in lithium-ion en lithium polymeer batterijen, maken producenten van elektrische voertuigen zich nu sterk dat ze meer dan 150 km actieradius kunnen bieden, en met de juiste hoog-voltage laadinfrastructuur kunnen herlaadtijden bekomen worden van 30 à 45 minuten. Ook de levensduur van de batterijen verlengt, en in sommige modellen evenaart deze al de levensduur van de loodstartbatterijen in klassieke voertuigen. Geen geringe prestatie gezien het grote aantal gebruikscycli.

Naast ontwikkeling van nieuwe batterijtechnologie, werden ook andere pistes onderzocht om de voordelen van elektrische aandrijving te gebruiken. Microhybrides hebben een volledig klassieke verbrandingsmotor, maar gebruiken de technologie van de elektromotor om remenergie terug te winnen als elektriciteit, die gebruikt wordt om boordapparatuur aan te drijven. Hybride wagens combineren een elektrische motor met een verbrandingsmotor, zodat de energie-efficiëntie van de ene wordt gecomplementeerd door de actieradius en snelle tankeigenschappen van de andere.

Nog een stap dichter naar het batterijelektrisch voertuig liggen de zogenaamde plug-in hybrides, hybride voertuigen met een uitgebreide batterijcapaciteit en de mogelijkheid om deze op te laden aan een stopcontact. Zo krijgen deze voertuigen een volledig elektrische actieradius (typisch een 50-tal kilometer), en daarna rijden ze verder als zuinige hybridewagens. Ook brandstofcelvoertuigen gebruiken elektrische motoren, waarbij de brandstofcel in het voertuig zelf elektriciteit produceert uit waterstof om de motor aan te drijven.

Elektrische aangedreven wagens zijn een van de wegen die ons hoop bieden op een toekomst van individueel transport met een geringe impact op mens en milieu. Toch moeten we ook hier, net als bij alle andere alternatieven die de automobielindustrie in de voorbije jaren ontwikkeld heeft, rekenen op de overheid om van dit product een succes te maken. Elektrische wagens zijn, op dit moment, dure producten met een technologie die zich in de ogen van de mensen nog niet bewezen heeft. Er is dus ondersteuning nodig, zowel van de voertuigen, maar ook van industrie en onderzoek en ontwikkeling in ons land. Daarnaast moet ook worden gezorgd voor de nodige infrastructuur, die kan garanderen dat deze wagens optimaal kunnen worden gebruikt.

Het aankoopprijsverschil dat de burger moet betalen voor een elektrische wagen is significant, vaak van de orde van meerdere duizenden euros. Wil men de potentiële koper over de streep trekken, dan zullen overtuigende subsidies van groot belang zijn. Ook het aanbieden van infrastructurele voordelen, zoals toegang tot busstroken en gereserveerde parkeerplaatsen kan een belangrijke incentive vormen, zeker voor gebruikers in stedelijk milieu, waar de elektrische wagen op zijn best is.

Een gunstig investeringsklimaat voor industrie en onderzoek en ontwikkelingsactiviteit kunnen ons land op de kaart brengen als een van de voorvechters van elektrische voertuigen. Met onze centrale ligging zowel geografisch als politiek in Europa, is België uitermate geschikt om een dergelijke rol te spelen.

Wil ons land een significant aantal elektrische voertuigen op haar wegen, dan moet erover gewaakt worden dat de infrastructuur hieraan aangepast is. Het Belgische elektriciteitsnetwerk moet worden voorzien op het extra verbruik dat deze voertuigen met zich mee zullen brengen, met leidingen met voldoende capaciteit en een voldoende productie van elektriciteit. Bovendien beschikken veel mensen niet over een garage, waarin zij hun voertuig zouden kunnen opladen. Een voldoende dicht netwerk van oplaadpunten voorzien, is dus van groot belang.

We willen ook niet nalaten erop te wijzen dat naast het opkomende gamma elektrische personenwagens en lichte bedrijfsvoertuigen, ook het aanbod elektrische tweewielers niet mag worden vergeten. Ook deze voertuigen hebben een belangrijke rol te spelen in de mobiliteit van de toekomst.

Toch willen we ook vragen om niet te vergeten dat elektrische auto’s slechts een deel van de toekomst vormen.

Gezien de grote aanpassingen nodig in elektriciteitsproductie en distributie, is het weinig waarschijnlijk dat op korte termijn het grootste deel van ons wagenpark zal kunnen omschakelen naar elektrische aandrijving. Het is daarom van het grootste belang dat ook de andere alternatieven, zoals aardgas en biobrandstoffen, en de klassieke verbrandingsmotoren (die steeds schoner worden) verder ontwikkeld en ondersteund worden.

Elektrische voertuigen worden langzaamaan wereldwijd beschikbaar. Wil ons land ook de vruchten plukken van deze schone, energie-efficiënte technologie, dan wordt het hoog tijd dat werk wordt gemaakt van een ondersteunend kader, dat de Belgische markt aantrekkelijk maakt voor de verkoop van deze voertuigen. Een milieuvriendelijk alternatief voor individueel wegtransport zal onze beloning zijn.

(1) Milieuvriendelijke Voertuigen, Edition:Vlaams Wetenschappelijk Economisch Congres, 19-20 October 2006, Brussels, Belgium, 2006, Joeri Van Mierlo, Jean-Marc Timmermans, Julien Matheys, Peter Van Den Bossche